Oskvrnuti katolički grobovi u Novom Sadu

Za vrijeme Domovinskog rata život Hrvata u Srbiji često nije bio lak te su bili meta raznih zločina. Osobito je to do izražaja dolazilo u Vojvodini gdje je živio znatan broj hrvatskog stanovništva. Mnogi Hrvati su ubijani i protjerivani, a svoju mržnju prema svemu hrvatskom pojedinci su iskazivali čak i na grobljima. Jedan od nekoliko primjera devastacije grobova Hrvata dogodio se u noći s 25. na 26. veljače 1995. godine u Novom Sadu kada je srušeno preko 100 nadgrobnih spomenika.

U svojoj novoj knjizi „Progon i stradanje Hrvata u Vojvodini tijekom Domovinskog rata“ Zlatko Pinter prenio je priopćenje Stanimira Lazića, predsjednika Vojvođanskog kluba:

“Kao što je već objavljeno u sredstvima javnog informisanja, u noći između 25. i 26. februara 1995. godine nepoznati počinioci su porušili preko 100 nadgrobnih spomenika na katoličkom groblju u Novom Sadu. Više političkih stranaka i nepolitičkih organizacija osudilo je ovaj necivilizacijski čin koji dovoljno govori o ličnostima i pobudama njegovih izvršilaca, a osuđuje se i u svakoj civilizovanoj državi. Od službenih organa vlasti do javnosti su doprle samo pretpostavke: prva, da su počinioci grupa narkomana i druga, da se ne isključuje mogućnost smišljene provokacije neke od postojećih nacionalističkih organizacija. Bez obzira na počinioce dela i njihove motive, a pogotovo ako je inspirisano nacionalnom mržnjom, svako rušenje nadgrobnih spomenika izaziva međusobno nepoverenje i ugrožava međunacionalne odnose u višenacionalnoj Vojvodini, nacionalne manjine doživljavaju kao pritisak i na sam opstanak, a za svako mesto u Vojvodini, pa i za Novi Sad, predstavlja građansku sramotu. (…)

Vojvođanski klub sa zabrinutošću konstatuje da ni posle mesec dana republički MUP nije obavestio javnost ko su rušitelji spomenika, da gradonačelnik Novog Sada nije obavestio javnost šta je učinjeno da se srušeni spomenici dovedu u pređašnje stanje, niti je javnost obaveštena o preduzetim merama za sprečavanje vandalizma na novosadskim grobljima. Takav njihov odnos prema nemilom događaju u Novom Sadu iritira ne samo Novosađane, već i sve građane u Vojvodini, i objektivno doprinosi opštem osećanju nesigurnosti, posebno nesrpskog stanovništva. Vojvođanski klub, građansko udruženje koje se zalaže za ravnopravnost svih građana u Vojvodini, bez obzira na nacionalnu pripadnost i verska uverenja, podseća merodavne organe vlasti na njihova obećanja i zakonske obaveze i traži:

Da republički MUP odmah obavesti javnost o rezultatima istrage i imenuje rušitelje nadgrobnih spomenika na katoličkom groblju u Novom Sadu.

Da se srušeni spomenici odmah poprave do pređašnjeg stanja, prvenstveno o trošku države koja je odgovorna za javni red, ili o trošku grada, kako bi bila skinuta nezaslužena sramota sa imena nedužnih i čestitih građana Novog Sada.

Da gradonačelnik Novog Sada odmah obavesti javnost o svojim nadležnostima i, u okviru njih, o merama koje je preduzeo za zaštitu novosadskih groblja. 

Da Skupština grada Novog Sada na prvoj narednoj sednici otvori raspravu o rušenju nadgrobnih spomenika na katoličkom groblju… inicira promenu zakona sa ciljem da se obezbede prava i obaveze lokalnih sredina u zaštiti javnog reda, sa pravom raspolaganja pripadajućeg dela javnih prihoda.”